Nhịp 3 của waltz và nhịp Latin: đếm thế nào cho đúng từng điệu

Waltz đếm "1, 2, 3" với phách 1 nặng nhất, mỗi phách một bước, cơ thể hạ thấp ở đầu phách 1 rồi nâng dần qua phách 2, 3. Các điệu Latin thì mỗi điệu một cách đếm: cha cha cha "2, 3, 4 và 1", rumba "2, 3, 4-1" với bước đầu rơi vào phách 2, samba "1 a 2", jive "1, 2, 3 a 4, 3 a 4", paso doble bước đều mỗi phách như hành khúc. Đếm đúng là cách nhanh nhất để mỗi điệu có đúng "chất" của nó.

Waltz: nhịp ba và nhịp thở lên xuống

Cách đếm

Waltz là nhạc 3/4, mỗi ô nhịp ba phách. Bước cơ bản (thường dạy dưới dạng box step cho người mới, hoặc bước xoay trong waltz thi đấu) là ba bước, mỗi phách một bước: 1 bước tiến hoặc lùi, 2 bước ngang, 3 khép chân.

Rise and fall: lên và xuống

Điều làm waltz khác mọi điệu khác là chuyển động lên xuống. Người nhảy hạ thấp (gối khuỵu) ở đầu phách 1, bắt đầu nâng người ở cuối phách 1, tiếp tục lên qua phách 2 và 3 (nhấc gót), rồi hạ xuống ở cuối phách 3 để chuẩn bị cho phách 1 tiếp theo. Phách 1 vì thế có cảm giác "rơi" mạnh và trôi đi, còn 2 và 3 là phần "bay".

Đếm theo cụm 6

Vì hình nhảy waltz thường đi theo cặp ô nhịp (bước phải rồi bước trái), nhiều giáo viên đếm "1, 2, 3, 4, 5, 6". Số 1 và 4 là hai phách nặng.

Viennese waltz

Cùng nhịp 3/4 nhưng nhanh gần gấp đôi. Ở tốc độ này người nhảy không có thời gian lên xuống nhiều như waltz chậm; chuyển động chủ yếu là xoay liên tục quanh sàn. Đếm vẫn "1, 2, 3", nhưng cảm giác là một vòng xoay kéo dài.

Standard còn lại: chậm và nhanh

Các điệu Standard 4/4 thường được đếm bằng chữ S (slow, chậm) và Q (quick, nhanh) thay vì số.

Cách đếm S và Q giúp người nhảy tập trung vào độ dài bước thay vì vị trí trong ô nhịp. Một bước S trong foxtrot phải được "kéo" cho đủ hai phách, không được đi vội rồi đứng chờ.

Năm điệu Latin: mỗi điệu một điểm vào

Cha cha cha: "2, 3, 4 và 1"

Bước cơ bản bắt đầu ở phách 2: bước tiến hoặc lùi (rock step) ở 2, chuyển trọng lượng về ở 3, rồi ba bước nhanh "4 và 1" (chasse). Phách 1 là bước cuối của chasse chứ không phải bước mở đầu. Người mới hay bắt đầu ở phách 1 và cảm thấy mình luôn "lệch nửa nhịp".

Rumba: "2, 3, 4-1"

Rumba có cấu trúc tương tự cha cha cha nhưng không có chasse. Bước ở 2 (nhanh), bước ở 3 (nhanh), bước ở 4 kéo dài sang phách 1 (chậm). Cái "chậm" kéo qua phách 1 là linh hồn của rumba: người nhảy dùng thời gian ấy cho chuyển động hông và thân, tạo cảm giác uyển chuyển.

Samba: "1 a 2"

Samba là nhạc 2/4 với nhịp nảy liên tục (samba bounce). Bước cơ bản đếm "1 a 2": bước ở 1, bước rất nhanh ở "a" (ba phần tư phách), bước ở 2. Đầu gối nảy nhẹ trên mỗi phách. Nếu bỏ chữ "a", samba sẽ trông như đi bộ.

Jive: "1, 2, 3 a 4, 3 a 4"

Bước cơ bản jive dài 6 phách (hay viết "1, 2, 3 a 4, 5 a 6"). Hai phách đầu là rock step (bước lùi, chuyển trọng lượng về), sau đó là hai chasse "3 a 4" và "5 a 6". Chân đá, gối nảy, năng lượng cao. Vì bước dài 6 phách trong khi nhạc đi theo cụm 8, hình nhảy jive thường "trượt" so với câu nhạc, người nhảy cần nhìn câu nhạc để kết hình cho đẹp.

Paso doble: "1, 2" như hành khúc

Paso doble là nhạc 2/4 kiểu hành khúc Tây Ban Nha. Người nhảy bước đều mỗi phách, dứt khoát, đếm "1, 2, 1, 2" hoặc theo cụm 8. Bản nhạc thi đấu quen thuộc có những điểm nhấn cố định, cặp nhảy đặt tư thế mạnh vào đó.

Bảng tóm tắt cách đếm

Bài tập đếm cho từng nhóm điệu

Bài tập 1: Waltz không chân

1. Bật một bài waltz chậm. Đứng tại chỗ, hai tay đặt lên hông.
2. Đếm "1, 2, 3". Ở đầu phách 1 khuỵu gối, nâng dần qua 2 và 3 tới khi nhấc gót, hạ ở cuối 3.
3. Làm 16 ô nhịp không bước. Khi chuyển động lên xuống đã trôi, mới thêm bước box step.

Bài tập 2: Cha cha cha bắt đầu từ 2

1. Bật bài cha cha cha. Đếm thành tiếng "1, 2, 3, 4 và".
2. Đứng yên ở phách 1. Rock step ở 2, 3. Chasse ở "4 và 1".
3. Lặp lại 8 lần. Mỗi lần tới phách 1 nói to "MỘT" để biết chasse kết thúc đúng chỗ.

Bài tập 3: Rumba "chậm"

1. Bước "2, 3" nhanh, rồi bước thứ ba ở phách 4 và giữ trọng lượng qua phách 1.
2. Trong lúc giữ, để hông chuyển động chậm theo chân trụ.
3. So sánh với cách bước đều ba bước: cảm giác khác nhau ra sao.

Bài tập 4: "a" và "và"

1. Vỗ tay "3 và 4" ba lần, rồi "3 a 4" ba lần.
2. Nhận ra chữ "a" gần phách 4 hơn, tạo cảm giác bật.
3. Đưa vào chân: chasse jive dùng "a", chasse cha cha cha dùng "và".

Gợi ý luyện tập lâu dài

Hãy học một điệu cho tới khi đếm và bước tự động rồi mới sang điệu kế tiếp cùng nhóm. Với Latin, thứ tự nhiều lớp dạy là cha cha cha, rumba, rồi samba, jive, paso doble; với Standard thường bắt đầu từ waltz. Tốc độ chuẩn khi thi của từng điệu có trong bảng ở bài về tốc độ nhạc; khi học, hãy tập chậm hơn mức đó.

Đếm bằng số hay bằng chữ

Giáo viên khiêu vũ dùng nhiều kiểu đếm cho cùng một điệu: số ("2, 3, 4 và 1"), chữ S – Q ("nhanh, nhanh, chậm"), hoặc tên bước ("rock, về, cha cha cha"). Không kiểu nào sai. Người mới nên dùng kiểu số để chắc vị trí trong ô nhịp; khi đã quen, chuyển sang S – Q hoặc tên bước để tập trung vào cảm giác. Điều quan trọng là trong một cặp, hai người dùng cùng một kiểu khi tập với nhau.