Muốn học thuộc vũ đạo nhanh, hãy chia bài thành từng cụm 8, học mỗi lần một hai cụm và nối dần, đặt cho mỗi động tác một cái tên ngắn để nhớ, soi gương để chỉnh dáng nhưng tập cả khi quay lưng lại gương, và quay video để thấy chỗ sai mà gương không cho thấy. Ôn lại sau một đêm ngủ quan trọng không kém buổi tập đầu: rất nhiều người thấy bài "vào người" rõ hơn vào hôm sau.
Bước 0: Nghe nhạc trước khi học động tác
Đa số người học bỏ qua bước này. Trước khi học động tác, hãy nghe bài ít nhất ba lần và vẽ "bản đồ" bài: dạo đầu mấy cụm 8, đoạn mấy cụm, điệp khúc mấy cụm, chỗ nào ngắt, chỗ nào có hiệu ứng. Khi đã biết bài có cấu trúc gì, bộ não có sẵn "ngăn kéo" để xếp động tác vào.
Một bản đồ đơn giản trông như sau:
| Phần | Số cụm 8 | Ghi chú |
|---|---|---|
| Dạo đầu | 2 | Đứng tư thế, vào ở cụm 2 |
| Đoạn 1 | 4 | Cụm 3 lặp lại cụm 1 |
| Tiền điệp khúc | 2 | Nhạc dồn, cụm cuối có ngắt |
| Điệp khúc | 4 | Động tác chủ đạo, lặp ở điệp khúc 2 và 3 |
| Cầu nối | 2 | Đổi đội hình |
Nhìn bảng này, bạn sẽ thấy điệp khúc lặp lại ba lần: học một lần là có ba phần bài. Đó là lý do nên học điệp khúc trước.
Chia đoạn: học theo cụm, nối theo chuỗi
Mỗi lần một hai cụm 8
Trí nhớ ngắn hạn của con người có giới hạn. Học quá nhiều động tác một lúc, động tác đầu sẽ bị đẩy ra trước khi kịp "ghi". Hãy học một cụm 8 cho tới khi làm được hai lần liên tiếp không nhìn, rồi mới sang cụm tiếp theo.
Nối theo kiểu cộng dồn
Thay vì học cụm 1, cụm 2, cụm 3 rồi mới ghép, hãy làm: cụm 1; cụm 1 + 2; cụm 1 + 2 + 3. Mỗi lần thêm một cụm, bạn ôn lại tất cả những gì trước đó. Cách này tốn thêm thời gian lúc đầu nhưng tránh được tình trạng "thuộc từng phần mà không nối được".
Học ngược từ cuối
Với bài dài, một mẹo hay là học đoạn cuối trước rồi lùi dần về đầu. Khi nhảy cả bài, bạn luôn đi từ phần chưa vững sang phần đã vững, cảm giác tự tin tăng dần về cuối, nơi thường là cao trào.
Đặt tên cho động tác
Ghi nhớ một chuỗi tên ngắn dễ hơn nhiều so với nhớ chuỗi hình ảnh. Biên đạo và vũ công chuyên nghiệp thường gắn mỗi động tác một cái tên, có khi rất ngộ nghĩnh:
- "Mở cửa": hai tay đẩy ra hai bên.
- "Lau kính": tay xoay tròn trước mặt.
- "Bước mèo": bước chéo chân nhẹ.
- "Chụp ảnh": dừng sắc, tay tạo khung.
Khi đã có tên, một cụm 8 có thể được nhớ như một câu: "mở cửa, mở cửa, lau kính, bước mèo, chụp ảnh". Đọc thầm câu ấy cùng nhạc là một cách ôn rất hiệu quả, kể cả khi đang ngồi trên xe buýt.
Ghi lại tên động tác kèm số đếm vào sổ hoặc điện thoại. Đây là "bản nhạc" riêng của bạn cho vũ đạo đó.
Gương: dùng thế nào cho đúng
Gương giúp chỉnh dáng ngay lập tức, nhưng cũng có mặt trái.
- Ưu: thấy ngay góc tay, độ cao chân, đội hình nhóm.
- Nhược: hình trong gương bị đảo trái phải; mắt bận nhìn gương khiến bạn phụ thuộc vào hình ảnh thay vì cảm nhận cơ thể; trên sân khấu không có gương.
Cách dùng hợp lý: học động tác mới với gương; khi đã thuộc thứ tự, quay lưng lại gương và nhảy theo cảm giác; cuối buổi, quay lại gương kiểm tra những chỗ hay sai. Nhiều lớp nhảy có buổi "tắt gương" (kéo rèm che gương) để học viên quen biểu diễn không có hình phản chiếu.
Quay video: người thầy khó tính nhất
Video cho thấy những thứ gương không cho thấy: bạn nhảy trễ nửa nhịp ra sao, nét mặt thế nào, chỗ nào năng lượng tụt. Mỗi buổi tập, hãy quay ít nhất một lần nhảy trọn đoạn đã học.
Cách xem video hiệu quả
- Xem lần 1 ở tốc độ thường, chỉ để cảm nhận tổng thể.
- Xem lần 2, bật tiếng nhạc và chú ý xem động tác có rơi đúng phách không.
- Xem lần 3, tắt tiếng, chỉ nhìn dáng: tay, chân, đầu, độ cao.
- Ghi ra tối đa ba điểm cần sửa. Đừng cố sửa mười chỗ một lúc.
Với video hướng dẫn trên mạng, nhiều vũ công làm sẵn bản "mirrored" (đã lật trái phải) để người học nhảy theo như soi gương. Kiểm tra kỹ đang xem bản nào trước khi học, tránh học ngược tay.
Ngủ và nghỉ cũng là tập
Các nghiên cứu về học kỹ năng vận động cho thấy giấc ngủ giúp củng cố những gì đã học trong ngày. Người nhảy thường kể rằng hôm trước tập mãi không vào, hôm sau tự nhiên làm được. Vì vậy:
- Chia buổi tập dài thành nhiều buổi ngắn trong vài ngày hiệu quả hơn tập một buổi rất dài.
- Ôn lại nhẹ nhàng (đọc tên động tác, nhảy đánh dấu bằng tay) trước khi ngủ và sau khi dậy.
- Khi đã mệt và sai liên tục, dừng lại. Tập tiếp lúc mệt dễ "ghi" luôn cái sai và tăng nguy cơ chấn thương.
Lộ trình mẫu: thuộc một bài 3 phút trong 5 buổi
Buổi 1 (45 phút)
Nghe nhạc, vẽ bản đồ bài. Học điệp khúc (4 cụm 8), đặt tên động tác, ghi sổ. Quay video cuối buổi.
Buổi 2 (45 phút)
Ôn điệp khúc 3 lần. Học đoạn 1 theo kiểu cộng dồn. Nối đoạn 1 với điệp khúc.
Buổi 3 (45 phút)
Ôn tất cả. Học tiền điệp khúc, cầu nối. Nhảy trọn bài với gương, chấp nhận còn sai.
Buổi 4 (45 phút)
Quay lưng gương nhảy trọn bài ba lần. Quay video, chọn ba điểm sửa. Luyện riêng các chỗ chuyển đoạn.
Buổi 5 (45 phút)
Nhảy trọn bài không gương, như biểu diễn. Chú ý nét mặt, năng lượng, musicality. Quay video bản cuối.
Thời gian thực tế tuỳ độ khó của bài và kinh nghiệm của bạn. Người mới có thể cần gấp đôi; người nhảy lâu năm có khi chỉ cần hai buổi. Quan trọng là giữ nguyên trình tự.
Học vũ đạo trong nhóm
Khi cả nhóm cùng học một bài, có vài cách giúp mọi người thuộc nhanh và đều nhau:
- Một người giữ bản chuẩn: chọn một người (thường là trưởng nhóm hoặc người dạy) quyết định động tác chuẩn. Khi có tranh cãi tay trái hay tay phải, cả nhóm xem lại video của người này.
- Ghi chung một bản: dùng một tài liệu chung, ghi theo cụm 8 cùng tên động tác. Ai vắng buổi nào có thể tự đọc và xem video bù.
- Chia cặp kèm nhau: người thuộc nhanh kèm người thuộc chậm từng đoạn. Người kèm cũng nhớ bài chắc hơn vì phải giải thích.
- Đổi vị trí khi tập: nếu ai cũng chỉ đứng sau một người để nhìn theo, khi lên hàng trên họ sẽ quên. Thỉnh thoảng đổi hàng để ai cũng phải tự nhớ.
- Đội hình học sau: thuộc động tác trước, rồi mới ghép đội hình di chuyển. Học cả hai cùng lúc dễ rối.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao học thuộc vũ đạo nhanh?
Hãy nghe nhạc và vẽ cấu trúc bài trước, học mỗi lần một hai cụm 8 theo kiểu cộng dồn, đặt tên cho động tác, dùng gương rồi tập cả khi quay lưng gương, và quay video để sửa. Ôn lại sau một đêm ngủ.
Nên học phần nào của bài trước?
Nên học điệp khúc trước vì nó thường lặp lại hai, ba lần trong bài. Học xong điệp khúc là bạn đã có một phần lớn vũ đạo.
Có nên tập trước gương mãi không?
Không. Gương tốt cho việc học động tác mới, nhưng cần tập cả khi quay lưng gương để quen cảm nhận cơ thể và chuẩn bị biểu diễn trên sân khấu không có gương.
Video "mirrored" là gì?
Đó là video đã lật trái phải để người học nhảy theo như đang soi gương. Kiểm tra bản mình xem trước khi học để không bị ngược tay, ngược hướng.
Vì sao hôm sau nhảy tốt hơn hôm trước?
Giấc ngủ giúp củng cố các kỹ năng vận động đã học trong ngày. Vì vậy chia nhỏ buổi tập qua nhiều ngày thường hiệu quả hơn tập một buổi rất dài.
